Maj i Neues Museum...

Kiedy myślałem o tym, jak będzie wyglądać moja pierwsza majowa notka, to byłem przekonany że napiszę w niej właśnie o tym, jak załapałem się tu na swój jedyny zapewne (w Polsce się tam pojawić jakoś nie planuję;) w tym życiu pochód pierwszomajowy...

...by wypić sobie piwko pod DDRowskim pomnikiem Wielkiego Dziada ze swoim długoletnim sponsorem...

...lub o tym, jaki kosmiczny wręcz syf megakazachstański był w parku przy Schlachtensee przez cały długi weekend. Słowem, przynudzałbym tutaj o takich tam właśnie studencko-turystycznych małych osobliwościach.

Na szczęście jednak nie będę już dziś musiał wciskać Wam ciemnoty jakiejś komunistycznej o jasnych stronach życia codziennego pasożytów społecznych, żyjących na koszt podatnika. Pogoda jak widzicie była bardzo dobra, ludzie jeździli sobie trabantami, piwo też w miarę tanie - i w ogóle.
Fajnie...

To teraz już przejdę do rzeczy. Bynajmniej zaś nie codziennych, gdyż takie tylko dziś właśnie (razem tym razem pisane) na Wyspie Muzeów widziałem!

Na rozgrzewkę zapodam Wam jednak najpierw kilka słowiańskich obrazków z naszej wcześniejszej wycieczki do Märkisches Museum:

Jak sama nazwa wskazuje, jest to muzeum Berlina i Marchii Brandenburskiej. A skoro tak, to można naturalnie w nim zobaczyć...

...makietę słowiańskiego grodu w Spandau (Spędowo), w której nie uwzględniono niestety znanej rekonstrukcji z piękną czaszką olbrzymiego jelenia zawieszoną nad bramą. Kto ciekaw, niechaj zajrzy do Slawen in Deutschland...

A my tymczasem zaglądniemy do paru gablotek z drobiazgami z grodu:

...były więc srebrne grzywny,

...i była ceramika typu Menkendorf i Bobzin - to ta z pokrywką, jeśli mnie moja pamięć wykładów na archeo nie myli - tudzież drewniany czerpak...

...oraz w ogóle trochę drobiazgów z życia codziennego naszych Słowian, a więc sierpy, ostrogi, grzebienie, kabłączki skroniowe - w tym także te charakterystyczne dla strefy nadbałtyckiej, w formie zagiętej rurki - nożyki, (kultowa?) figurka konika, a także...

to bardzo ciekawe i w jakże prostej formie zrobione - krzesiwko!

I to by było na tyle, jeżeli o Märkisches chodzi. Są tam też inne rzeczy, jest fajna broń z późnego i z czasów nowożytnych, jest mnóstwo o XVIII i XIX w., a nawet fotoplastykon. No, ale to już nie u mnie - zapraszam do Berlina!

Tymczasem tutaj na blogu przejdziemy wreszcie do sedna, a więc na Wyspę Muzeów. Na sam początek, w Neues Museum, natknąłem się przypadkiem - bo na malutkiej wystawie o niemieckiej archeologii - na dwie bardzo fajne rzeczy:

Na piękny, pochodzący z XI w. miecz typu X znaleziony w Wolkow koło Neubrandenburga, którego głownia  została zaopatrzona jak widaćw dość głębokie zbrocze:

...tudzież datowany na XI-XII w. nóż bojowy z Dymina! I jemu też poświęcimy troszeczkę więcej uwagi:

nasz nożyk jest jak widać świetnie zachowany. Posiada rzeźbioną, cisową rękojeść. Od strony ostrza jest ona opleciona cieniutkim, miedzianym zapewne, drutem. Sam drut jest spleciony w grubszą linkę, owijającą drewno rękojeści.

Końcówka trzpienia wystaje z tyłu, zaklepana w charakterystyczną dla Słowiańszczyzny nadbałtyckiej wolutę. Wykonany ze stali, jest długi na ok. łokieć, przy czym rękojeść byłaby dla mnie za krótka o jakiś centymetr.

Znalezisko zostało uwzględnione w Corpus archäologischer Quellen zur Frühgeschichte auf dem Gebiet der Deutschen Demokratischen Republik (7. Bis 12. Jahrhundert), t. 47/17, gdzie też możemy znaleźć dokładnie rozrysowany wzór, zdobiący rękojeść:

Jak widać choćby na zdjęciach, jest to przepiękna broń i w przyszłym sezonie - w tym limit już wyczerpany - na pewno się wystaram o jej rekonstrukcję.

Nie zapomnij kliknąć na zdjęcie, żeby powiększyć!

Kolejną niespodzianką skrywaną przez Neues Museum był srebrny skarb z Lisówka,

...ze słynną figurką dzierżącego okrągłą tarczę i włócznię jeźdźca na czele.

Figurkę tę kojarzymy chyba już wszyscy ze znanym w rekonstrukcji artykułem Pawła Rudzińskiego o tarczach. Niestety nie wziąłem go do Berlina i teraz nie mogę sprawdzić, czy uwzględnił on także te dwa zdobione umba ze Spandau. Ja o nich w swoim dawnym artykule o uzbrojeniu indywidualnym Słowian Połabskich na pewno nie wspomniałem, a że posiłkowałem się naturalnie także tym tekstem i zawartą w nim tabelką - to albo się strasznie zgapiłem, albo znalazłem w tym muzeum teraz coś nowego*. 

Daty wykopalisk niestety nie podano, jednak pochodzenie samych zabytków szacuje się na okres pomiędzy drugą połową XI, a końcem pierwszej połowy wieku XII. Przyda się więc jak najbardziej także w mojej pracy:

Czy w rekonstrukcji, to wątpię. Zgodnie z ogólnym przesłaniem artykułu Pawła Rudzińskiego nie wiązałbym okrągłych umb (i takichże tarcz z umbami) ze słowiańskimi wojami nie wywodzącymi się spośród ścisłych elit, których członkowie tego rodzaju typowo skandynawską broń mogliby ewentualnie dostać w podarunku. Ja, szeregowy drużynnik, tego drugiego złoconego umba nie ruszę na pewno!

Co do ażurowego, to trzeba dobrze poszukać, sprawdzić i pomyśleć. To może być oczywiście bzdurne przypuszczenie, ale kto wie czy nie okaże się czasem, że to akurat to umbo jest z końca XI/początku XII w. i jako takie pasuje raczej do migdału?

Jeżeli chodzi o Spandau, to było jeszcze więcej dość ciekawych rzeczy, a w tym:

 broń rozmaita,

...ostrogi i sprzączki do nich, poza tym też cała masa przedmiotów codziennego użytku, takiego jak noże, osełki, przęśliki i gliniane grzechotki, tudzież przybijak ciesielski drewniany oraz ceramika i sierpy, które już Wam daruję.

Nie podaruję jednak dowodów na obecność w grodzie szewców i rogowników, którzy takie oto półprodukty i produkty nam pozostawili:

...a zanim Wam pokażę kolejne słynne znalezisko, które też zawsze chciałem zobaczyć, to wrzucę jeszcze pochodzącą również ze Spandau szklaną biżuterię.

Widzicie już na pewno, że Spandau to był całkiem niczego sobie gród. Znaleziskami obdzielił dobre dwa muzea, a nie zdziwię się wcale jak i w przyszłości znajdę także gdzieś coś stamtąd. Tymczasem jednak zaprezentujmy wszystkim słynną figurkę ze Schwedt!

Kliknij, żeby powiększyć!

Nasz szczerze prasłowiański ziomek - wypisz wymaluj, Ferdek Kiepski w koszulinie długiej, rozchełstanej - stoi tu w doborowym towarzystwie (kultowego?) konika i złotego pierścienia ze...

Spandau.

Żeby jednak nie pokazywać kolejnych materiałów z tego grodu, co mi tak zdominował dzisiejszego posta, zaprezentuję jeszcze jedno słynne i niezwykle piękne znalezisko. Jest nim waga z Bergen na Rugii (sprawdziłem w literaturze, Joachim Herrmann;), plus kilka odważników i specjalne pudełko:

Kliknij i powiększ

...i to by dziś było na tyle. Byłem też i gdzie indziej, gdzie także co nieco widziałem. Tyle tylko, że to by było akurat to małe co nieco, po którym ten post spasłby się już jak świnia i nieodwołalnie. A my o Knury dbamy i do koryta paszy na noc nie sypiemy. Że tak się wyrażę...

_________________________________________________________________________________
26 VII 12: znalazłem oczywiście, są oba! W tabeli (8-9), datowane na XI wiek. To ażurowe ze znakiem zapytania...

Trzy wycieczki...

Jako, że chyba wszystkie formalności mam już z głowy - nawet NIP niemiecki mi ostatnio przysłali, powiadam Wam: zgroza! - nie pozostaje mi nic innego, jak zabrać się do opisania pierwszych wycieczek po mieście.

Po pierwsze, był to rejs Sprewą. Z zachodu na wschód, wzdłuż zabytków Berlina i jego atrakcji. Nie będę ściemniał, że pamiętam wszystko co przewodnik mówił o poszczególnych budynkach,

...ani jak się nazywają wszystkie te ichnie mosty, pod którymi przepływaliśmy.

Grunt, że mogliśmy zobaczyć z poziomu wody - a była to wycieczka zorganizowana specjalnie dla Erasmusów - takie rzeczy jak Bundestag i (obrzydliwy, brrr!) urząd kanclerski, zwany też przez niektórych akademią Jedi...

...przypomnieć sobie dworzec na Friedrichstraße, na który tak się spieszyłem, by zaraz po przyjeździe przesiąść się w S1...

...obczaić wyspę muzeów, gdzie dobre parę lat temu byliśmy z historykami na wycieczce organizowanej przez Kazika,

...czy choćby rzucić okiem na znajdujący się kawałek dalej były Enerdówek :)

Dość jednak już tego pływania, bo wiatr tam hulał straszny, że aż się zimno robi! I prawda była taka, iż mimo wszystkich atrakcji - zmarzłem jak szczur na pokładzie. Lądowy...
Statek zatem zawraca, a my zębami szczękając schodzimy powoli na ląd.
Prosto do Reichstagu!

Ta wycieczka była naprawdę świetna, bo raz że dostaliśmy świetnego przewodnika co wszystko barwnym i zrozumiałym językiem objaśnić potrafił, a dwa - że na koniec można było wejść też na kopułę, aby stamtąd do woli pooglądać miasto. I to, co na dole.

Tam zaś musieliśmy najpierw przejść przez kontrolę, trochę jak na lotnisku, a trochę jak u nas w Sejmie: skrzyneczka, do niej komóra, klucze itp. Przechodzić pojedynczo. Przez bramkę - tym razem bez żadnych podejrzanych napisów na górze...

Napisów ci za to dostatek było na korytarzach - graffiti cyrylicą, pisane przez zwycięzców. Czysta, panie, historia. 1945 rok. Podobno zostawili to sobie tutaj na pamiątkę, żeby im znowu do łbów nie strzeliło wyprawiać się na Moskwę. Bo tak, pomimo olbrzymiego nowego gmachu Bundestagu, to dalej tutaj, w Reichstagu - znajduje się władza. Tutaj są posiedzenia, tu zasiadają i głosują przedstawiciele (członkowie?) niemieckiej klasy panującej...

Głosują zaś w ten sposób, że - jeśli oczywiście przewodniczący nie może ocenić tego jednoznacznie na oko - przechodzą przez odpowiednie drzwi z napisem ja, nein, albo Enthaltung. W przypadku tajnych głosowań dostają po prostu karteczki. Elektronicznego systemu do głosowania na 4 ręce i za nieobecnych kolegów - niet.

Po odwiedzeniu sali plenarnej, lobby, korytarzy i czytelni - czas wybrać się na dach. Na tym dachu jest nowa szklana kopuła, gdyż starą zbombardowano cokolwiek skutecznie. Na samą górę też można wejść, a zewsząd - podziwiać widoki. Tych jednak Wam już oszczędzę, by w zamian przystąpić do rzeczy znacznie dla nas ciekawszych.

Na trzecią wycieczkę poszedłem do Deutsches Historisches Museum. Tam jest akurat wystawa okolicznościowa o Starym Frycu, któremu w 2012 r. 300 lat stuknęło. Z tej to okazji można było pochylić się np. nad jego śmiertelną koszulą. Ręcznie szyta, niezwykle drobnym ściegiem, z kilkoma plamami zakrzepłej krwi na lewym rękawie poniżej łokcia. 

Król umarł siedząc w fotelu i, sądząc po rozmiarach tych kropel, zapewne na koniec prychnął albo kichnął, w każdym razie troszeczkę się opluł tą krwią. Stąd i te plamy, a opisuję je Wam wyłącznie dlatego, żem nie mógł zrobić fotki. Gaci na szczęście nie było...

Tym bardziej polecam wystawę, jeżeli naturalnie Fryc kogoś z Was obchodzi. Można zobaczyć nie tylko koszulę i maskę pośmiertną, tudzież liczne przedstawienia sceny jego zejścia, ale w ogóle chyba wszystko z osobą jego związane. Od słynnego munduru po kiczowate figurki...

Przechodząc jednak do sedna, przestąpmy teraz bramy stałej ekspozycji! Nie mam zamiaru tworzyć tutaj jakiegoś przewodnika, od tego jest wikipedia. Ja tylko wrzucę fotki paru fajnych rzeczy:

W gablotce poświęconej bitwie nad rzeką Lech w 955 r. widzimy piękny, surowy, funkcjonalny i klasyczny miecz typu X o głowni wykonanej metodą damastu skuwanego, skrzyżowany jakże symbolicznie z wczesną węgierską szablą.

Obok strzemię i włócznia ze skrzydełkami (typ VI wg Andrzeja Nadolskiego), ze śladami po inkrustacji srebrem:

Do tego parę słowiańskich drobiazgów ze Spandau,

...denar Przybysława-Henryka (1127-1150),

i tak na deser - dwa bizantyńskie hełmy z VI w.:

W muzeum można także przeglądnąć w całości Pasję św. Kiliana, Codex Egberti i Apokalipsę Bamberską. W wersji elektronicznej naturalnie, za to również z transkrypcją i tłumaczeniami, jeśli akurat cierpliwość do paleografii i łaciny nagle nas opuści. 

W każdym przypadku - warto!

...choćby aby na własne oczy zobaczyć, że w powstałej w latach ok. 1000-1020 księdze jak byk widnieje miecz z soczewkowatą głowicą, wyraźnie przywołującą na myśl nie tyle nawet ten jeszcze nieśmiały, wyróżniony przez Andrzeja Nadolskiego w ramach typu X wg Petersena podtyp α, ile sam typ X (10) wg Ewarta Oakeshotta...

No, ale już - dobranoc!

Takie pierwsze wrażenia...

Jestem już w Berlinie całe dwa tygodnie. Przez ten czas zadomowiłem się na tyle, że prawie wszystkie biurokratyczne procedury mam już na szczęście za sobą. Jutro jeszcze pójdę założyć niemieckie konto i złożę wniosek o zasiłek - znaczy Begrüßungsgeld, które należy się studentom zagranicznym z tytułu zameldowania.

No, ale od początku zaczynajmy: najpierw do ogarnięcia w Berlinie jest nie biurokracja, a S-Bahn i U-Bahn. Wysiadłem na Hauptbahnhofie (spolszczanie niemieckich nazw to takie moje słowiańskie neo-jidysz), skąd mając po boku Bundestag, a za plecami Reichstag należało przejść wzdłuż nadbrzeża Sprewy na Friedrichstraße, by znów wsiąść do pociągu. Bilecik za 2,30 eur kupujemy na strefy - są A, B i C - i ważny on będzie przez trzy godziny, bez względu na to ile przesiadek zrobimy po drodze. Jest też od tego wyjątek, bo jak słyszałem, bilet kupiony od kierowcy w autobusie także działa w ten sposób, ale... 

...nie można później się cofnąć. Jak na wschodnim froncie!

plan za wikipedią, kliknij żeby powiększyć...

Trzeba więc jechać po prostu do przodu i nie oglądać się za siebie. Około pół godziny takiej jazdy z dworca na Friedrichstraße - i oto wysiadamy przy Mexikoplatz!

I tutaj sprawdziły się narzekania Kurta Tucholsky'ego z 1919 r. na berlińską pogodę, które przerabialiśmy już na pierwszych zajęciach z języka: w Berlinie nie ma nieba! Same chmury, zupełnie jak gdyby słońce nie chciało na to wszystko patrzeć. A skoro go nie widać, to i się zorientować w czterech stronach świata zawsze będzie trudno. Tak trudno, że aż zbłądziłem, skręciłem w nie tę stronę - i zacząłem się cofać.

Na szczęście nie był to autobus, więc idąc na własnych nogach musiałem za swą głupotę zapłacić wyłącznie nadłożeniem drogi i dodatkowym czasem na dojście do naszego pięknego inaczej (cytuję;) Studentendorfu.

mój domek

Wiemy jednak wszyscy bardzo dobrze, że o ile uroda sama w sobie jest kwestią dyskusyjną - a o gustach zaś przecie non est disputandum! - o tyle w ostatecznym rozrachunku liczą się przede wszystkim walory czysto użytkowe oraz...

...ciekawe wnętrze!

Pokoik jak pokoik, taka cela mnicha. Dobrze, że nie ma już zimy, bo do tej pory w nocy tak ciągnie od okna, że trzeba się w dresik ubierać. Kiedy tak siedzę samotnie pochylony nad biurkiem, stukając w klawiaturę mego komputera - to czuję się tu trochę jak jakiś Widukind spisujący historię swojego plemienia. To tyle jeśli chodzi o moją naukową bezstronność, tudzież obiektywizm...

Wróćmy już do pokoju: internet czasem jest, a czasem siedzę tak jak teraz we wspólnym - tu z kolei brak światła - gdzie zresztą prawie nikt nie bywa. Cały kompleks przeznaczony był podobno dla tysiąca studentów, a położony jest w naprawdę pięknej okolicy. I ten nasz jakże śliczny, modernistyczny campus jest już dziś zresztą zabytkiem. Zbudowano go przy wykorzystaniu pomocy z USA, jako inwestycję dla Wolnego Uniwersytetu, który powstał w zachodnim Berlinie po wojnie jako wolna od ideologicznych wpływów narodowego socjalizmu tudzież komunizmu uczelnia, wychowującą elity demokratycznych Niemiec.

A w takim osiedlu mieszkają pracownicy Bundestagu i administracji rządowej...

O południowo-zachodnim Berlinie i okolicy Studentendorfu warto powiedzieć coś więcej. Dobrze ją zresztą poznałem, bo zanim udało mi się dopełnić wszystkich formalności związanych z immatrykulacją i otrzymaniem - jeszcze tymczasowego! - biletu semestralnego, dzień w dzień na uniwerek docierałem z buta. Idziesz na przykład sobie z placu Meksykańskiego ulicą Argentyńską, albo ze stacji Schlachtensee wracasz do domu i mijasz Hiszpańską. Tak tu swojsko...

Co widzisz? Ano, podobny jest ten Berlin bardzo do Wrocławia. Zupełnie jakbyś szedł u nas Koreańską wzdłuż tych wszystkich willi, albo i wzdłuż Powstańców i w tych okolicach. Względnie jak na Hallera, jeżeli oczywiście wyjdziemy z parkowej części miasta do tej bardziej miejskiej. Tylko centrum się różni, zresztą - na naszą korzyść.

Nie to, żebym narzekał. No bo powiedzcie sami, jak tu można narzekać mieszkając w zabytkowym campusie z internetem wliczonym w cenę czynszu, z darmową siłką, doskonałym dojazdem do miasta oraz Edeką i Aldim pod nosem, a dodatkowo jeszcze - z takim jeziorkiem tuż obok!

Jeziorko Schlachtensee

Jest tu więc gdzie zakupy zrobić, jest też gdzie poćwiczyć, pobiegać wokół jeziora...

Jest jak podjechać do urzędu, gdzie trzeba się zameldować!

Bo właśnie, wracając do meritum, biurokracja i zbieranie zaświadczeń jest czymś, na co narzekają dosłownie wszyscy przyjeżdżający studiować na FU. Jak to nam jeden z profesorów wyjaśnił na wstępie - jest to coś czego nie rozumiemy, a co już od kilku dziesięcioleci każdy robić musi - zrobimy więc i my. Bez zbędnego myślenia.

Poniżej część praktyczna, kto nie chce niech już nie czyta...

Po pierwsze więc immatrykulacja, czyli dostarczenie wniosku z odpowiednimi załącznikami: w moim przypadku skan dyplomu, Learning Aggreement, zaświadczenie z uczelni że jestem doktorantem, fotka dowodu. Ubezpieczenie zdrowotne też trzeba zeskanować, a później wysłać gdzieś - lub komuś pokazać, do wyboru - by dostać zaświadczenie, że je posiadamy!
To zaświadczenie przedkładamy dopiero w biurze Erasmusa.
Co jeszcze? Jeszcze cała operacja z opłatami za bilet semestralny itp. - dostajesz specjalną kartę, płacisz w automacie gotówką i wyskakują kwitki. Te kwitki również załączasz do dokumentacji. Jeżeli masz już wszystko - to jest git. Dostajesz znaczy tymczasowy bilet i już możesz jeździć. Prawdziwy ponoć przyjdzie pocztą... ;)

Kolejna sprawa, której nie można przegapić - to kurs językowy. Na test kwalifikacyjny trzeba się najpierw zapisać przez internet. Jest tam taki system komputerowy, do którego hasło dostaniesz przy odbiorze tego wniosku o immatrykulację, który wypełniałeś jeszcze w PL, a oni Ci go znów oddają na spotkaniu po to, żebyś oddał wszystko wraz z załącznikami (patrz wyżej) przy okazji immatrykulacji :) Po teście pozostaje tylko jeszcze zameldować się koniecznie na odpowiedni kurs.

No i też urząd miasta: istnieje w Niemczech bowiem obowiązek meldunkowy. Aby go wypełnić - 14 dni na to masz - musisz im pokazać swój Mietvertrag i wypełnić odpowiedni papierek. Później tylko odczekać swoje w kolejce - jak to prosto teraz brzmi! - i już oficjalnie jesteś Berlińczykiem.

Gratuluję serdecznie, po zasiłek zgłaszamy się z odpowiednim formularzem...